background image
OrthO-rheumatO | VOL 10 | Nr 6 | 2012
58
met een meer uitgesproken genetische voorbeschiktheid
voor een hogere BMI en een groter obesitasrisico bij
vrouwen en mannen.
Dat de consumptie van gesuikerde drankjes gelinkt is
met overgewicht heeft volgens Nederlandse onderzoekers
misschien te maken met het feit dat de inname van sui-
kers onder vloeibare vorm minder snel tot een verzadigd
gevoel leidt. Ze voerden een studie uit om na te gaan of het
vervangen van deze drankjes door niet-calorische kunst-
matig gezoete drankjes zou resulteren in gewichtsafname.
Aan de studie namen 641 kinderen (4-12 jaar) deel met
een normaal lichaamsgewicht. Na randomisatie kregen
de kinderen via de school dagelijks een gesuikerd of een
kunstmatig gezoet drankje gedurende 18 maanden. Janne
de Ruyter en haar team stelden vast dat het vervangen van
gesuikerde door niet-calorische drankjes resulteerde in
minder gewichtstoename en vetopstapeling bij kinderen
met een normaal lichaamsgewicht. De bevindingen uit
observationele studies dat de consumptie van kunstmatig
gezoete drankjes eerder gepaard gaat met gewichtstoe-
name dan met gewichtsverlies kan deze studie dus niet
ondersteunen. Toch moeten personen met overgewicht
die overschakelen op deze drankjes volgens de auteurs ook
weten dat die overschakeling op zich onvoldoende zal zijn
om obesitas te bestrijden.
Cara Ebbeling (Boston) en haar team voerden op hun
beurt een gerandomiseerde studie uit bij 224 jongeren met
overgewicht of obesitas die regelmatig gesuikerde drankjes
gebruikten. Na randomisatie kreeg de experimentele groep
gedurende 1 jaar een interventie om de consumptie van
deze drankjes te beperken. In de controlegroep gebeurde
dat niet. Na afloop van dat jaar stelden de auteurs een klei-
nere toename in BMI vast in de experimentele groep dan in
de controlegroep. Na een follow-up van twee jaar was dat
verschil er echter niet meer.
vatBaar voor artrose?
Wat leren de genen?
Een genoombrede associatiestudie die The Lancet publiceerde, geeft meer inzicht in de genetica achter artrose.
Ze brengt tevens enkele mechanismen aan het licht die nuttig kunnen zijn in de zoektocht naar nieuwe behande-
lingen.
Goed 40% van de 70-plussers wordt geconfronteerd met
osteoartrose, een complexe locomotore aandoening waar-
bij zowel genetische factoren als omgevingsfactoren een
rol spelen. Vroegere genetische studies gaven aan dat
genetische factoren verantwoordelijk zijn voor 50 procent
van het risico om artrose van heup of knie te ontwikkelen.
Ondanks grote inspanningen werden totnogtoe slechts
drie loci (GDF5, chromosoom 7q22 en MCF2L) geïdenti-
ficeerd die verband bleken te houden met osteoartrose in
Europese populaties.
Onderzoekers begonnen een grote, genoombrede associa-
tiestudie binnen de context van Arthritis Research UK Os-
teoarthritis Genetics
(arcOGEN), op zoek naar bijkomende
loci die verband houden met de vatbaarheid voor artrose.
De gegevens hebben betrekking op 7.410 niet-verwante en
retrospectief en prospectief geselecteerde patiënten met
ernstige artrose (80% had een totale heupprothese onder-
gaan), en 11.009 niet-verwante controles. Alle deelnemers
woonden in Groot-Brittannië. De gevonden signalen wer-
den bevestigd in een onafhankelijke set van 7.473 perso-
nen met artrose en 42.938 controles, uit studies in IJsland,
Estland, Nederland en het VK. Alle patiënten en controles
waren van Europese origine.
In 2011 rapporteerde de groep de resultaten van een tus-
sentijdse analyse van 43,8% van het studiestaal. Er werden
toen geen nieuwe loci voor osteoartrose gevonden maar wel
werd de polygenetische natuur van artrose aangetoond.
Recent publiceerde de groep de resultaten van het volle-
dige staal in The Lancet. Ze identificeerden vijf genoom-
brede significante loci voor associatie met artrose en drie
Qi Q, Chu a, kang j, et al. sugar-sweetened beverages and genetic risk of obesity. n engl j med
2012;367:1387-96.
de ruyter j, olthof m, seidell j, et al. a trial of suger-free or sugar-sweetened beverages and
body weight in children. n engl j med 2012; 367:1397-406.
ebbeling C, feldman h, Chomitz V, et al. a randomized trial of sugar-sweetened beverages and
adolescent body weight. n engl j med 2012; 367:1407-16.