werkingsmechanisme. Het middel is zeer
UZ gasthuisberg) geeft meer uitleg bij
het kiezen van biologische therapie bij
reumatoïde artritis (Ra). dit is volgens
hem niet zo gemakkelijk, onder meer
omdat er nog steeds behoefte is aan
nieuwe studiestrategieën voor head-
to-headstudies en aan studies die dicht
bij de dagelijkse praktijk staan. Prof.
westhovens is van mening dat niet
zozeer classificatie van ziekten belangrijk
is bij behandeling met biologicals,
maar veeleer de onderliggende
etiopathogene mechanismen. misschien
kunnen in specifieke situaties specifieke
biologicals gebruikt worden. Zo zijn er
bijvoorbeeld verschillen in respons op
bepaalde biologicals bij Ra in functie
van aanwezigheid van antilichamen
tegen CCP (12), een positieve
reumafactor (13) of aa-amyloïdose (14).
eveneens te leren dat verschillende
types van Jia een verschillende respons
op biologicals vertonen. bij veel
patiënten blijft de ziekte trouwens actief
tot ze volwassen zijn. de eerste ervaring
met remming van il-1 (8,15) en il-6 is
ondertussen al opgedaan. de eerste
persoonlijke ervaring met RoaCtemRa
bij de systemische vorm in leuven bij
volwassenen is in 2011 op een belgisch
duidelijke verbetering op van klinische
en biologische parameters (daS-eSR en
daS-CRP) na de start van de therapie
(16).
een plaats krijgen bij de aanpak
van vasculitis van de grote vaten en
polymyalgia rheumatica, waarbij il-6
een rol speelt in de inflammatie* (17).
UZ leuven) gaf toelichting bij het
leuvense Switch2-project (18), een
project dat jonge patiënten en hun
omgeving helpt bij de overgang
van de pediatrische reumatologie
naar de afdeling reumatologie voor
volwassenen. het transitieprogramma
bestaat uit vijf contactmomenten.
bij een eerste raadpleging wordt de
transitiecoördinator voorgesteld. bij een
tweede raadpleging ligt de klemtoon
op gezondheidsgedrag. het derde
contact bestaat in een informatiedag
voor adolescenten. bij het vierde
contact, net voor de transfer, wordt een
plan voorgesteld. Uiteindelijk gebeurt
de transfer onder begeleiding van de
horen een video over de ziekte, een
dvd over veilige, fysieke activiteit
en geschreven informatie over de
ziekte en therapie. de communicatie
verschuift gradueel van de ouders naar
de adolescent toe. het belang van
een vlotte transitie wordt benadrukt
door het feit dat 30 tot 50 procent van
de kinderen ook in de adolescentie
nog last zullen hebben van juveniele
idiopathische artritis.
van een internationale, multicentrische,
placebogecontroleerde studie met
RoACTEMRA zullen in het New England
Journal of Medicine verschijnen (10,11).
Kinderen met een zeer ernstig ziektebeeld
dat bijna hun hele leven domineerde, die
ondanks corticosteroïden nog actieve
ziekte vertoonden, konden vrij snel en
aanhoudend een goede ziektecontrole
bekomen. Hierdoor konden dan
corticosteroïden gestopt worden en werd
groeiachterstand ingehaald. Dit is een
heel positieve ervaring, maar biologische
markers die respons op therapie
voorspellen, ontbreken nog."
vaN kiNd tOt vOlwaSSeNe
juveniele idiopathische artritis. Vier Leuvense sprekers hadden aandacht voor de rol van cytokines, nieuwe
behandelingsmogelijkheden en klinische programma's bij deze aandoening. Daarnaast werd de plaats van een
therapie met RoACTEMRA
erantwoor
UZ gasthuisberg) bijt de spits af met
een uiteenzetting over cytokines, de
belangrijkste communicatiemiddelen
tussen cellen van het immuunsysteem,
die tussenkomen bij de regeling van
inflammatie en immuunreacties.
Secretie van cytokines door
geactiveerde macrofagen veroorzaakt
zowel lokale als systemische effecten
van infectieuze en inflammatoire
ziekten. verschillende receptoren op
macrofagen herkennen zogenaamde
PamPS (pathogen-associated
molecular patterns), een essentiële
stap voor het in gang zetten van de
verdedigingsmechanismen tegen
infecties. een dergelijk type van
receptoren zijn de tlRs (toll like
receptors). in het cytosol kunnen NlRs
(NOD-like receptors) voor deze functie
instaan. door deze activatie wordt de
aanmaak van inflammatoire cytokines
zoals Tumor Necrosis Factor (tNf)
en interleukine-6 (il-6) gestimuleerd.
activering van tlRs en NlRs resulteert
intracellulair ook in de vorming van
verschillende proteïnen die nodig zijn
voor het activeren van caspases. deze
caspases zullen uiteindelijk de productie
van interleukine-1 (il-1) induceren,
wat samen met de andere cytokines
de inflammatoire reactie in gang zet.
deze inflammatoire pathways kunnen
echter niet alleen door infectieuze
mechanismen getriggerd worden, maar
ook door endogene factoren, ook wel
damPS genoemd (danger associated
molecular patterns). hiertoe behoren
stoffen uit afstervende cellen, atP en
urinezuur. dit mechanisme blijkt bij de
reumatische aandoeningen een grote
rol te spelen, waarbij de inflammatie
ontstaat op niet-infectieuze basis.
(kinderreumatologie, UZ leuven)
start met erop te wijzen dat juveniele
idiopathische artritis (Jia) alle vormen
van artritis omvat die voor de leeftijd
weken duren en een onbekende
etiologie hebben. in 4 tot 17 procent
van de gevallen is er sprake van
de systemische vorm. Naast artritis
maakt dan ook huiduitslag, koorts,
hepatosplenomegalie en gestegen
inflammatoire parameters in het bloed
deel uit van het klinische beeld. in meer
dan 30 procent van de gevallen is er
ernstige polyartritis, die aanleiding kan
geven tot destructieve veranderingen,
cervicale ankylose en zware handicap.
bij 41 procent van de kinderen
die hiervoor met corticosteroïden
behandeld worden, ontstaat een
significante achterstand van de
lengtegroei en een geringere lengte op
het einde van de groei (1).
is het macrofaagactiveringsyndroom,
dat kan ontstaan na virusinfectie,
terugval of verandering van therapie.
dit syndroom gaat gepaard met een
cytokinestorm, die volgt na excessieve
activering van t-cellen en macrofagen.
de kans op overlijden bedraagt dan 8
tot 22 procent (2,3).
van Jia is bij de systemische vorm
de doeltreffendheid van NSaids en
methotrexaat geringer (4). de respons
op behandeling met tNf-remmers is
eveneens minder goed (5,6).
il-1 en il-6. blokkering van il-1 leidt
tot een significante en persiterende
suppressie van de ziekteactiviteit (7,8).
blokkering van il-6 met RoaCtemRa
resulteert in een excellente en snel
optredende doeltreffendheid bij
patiënten met de systemische vorm.
de respons houdt bij een grote
meerderheid van de patiënten aan,
met een CRP-waarde van minder dan
15mg/l (9).